Sinds twee jaar staat de stoere tweemast sloep de Bolle te pronken in de fotogalerij van Sloep.org.
Sinds december 2010 komen reacties; men had er in Griekenland op gezeild of men kende het schip van vroeger. Vraag: 'Waar ligt ze nu?'  Sinds enkele jaren is Mark eigenaar van dit schip. Er is heel wat aan gedaan. Het woord is aan Mark in het vervolg.En zegt hij: ' Als iemand wil komen kijken hoe de Bolle er nu uitziet, contact de webmaster van sloep.org, zodat hij mijn e-mail adres kan doorgeven'.
  Bij dezen de foto van mijn sloep. Veel mensen zien de sloep aan voor een "Colin Archer". Op zich is dat niet zo vreemd, want de eerste ontwerpen van Colin Archer waren reddingssloepen. De Bolle is gebaseerd op een aluminium geklonken sloep uit de jaren 50. Het vermoeden is, dat ze gebouwd is in Schotland, Renfrew. Eind jaren 70 is de Bolle geworden tot wat ze nu is, zeewaardig pleziervaartuig. De waterlijn afmetingen zijn 11x3,70. Inderdaad, een flinke sloep. De hijsogen en steunpunten zitten er nog steeds in, dus het is onmiskenbaar een reddingssloep. Eventuele vragen of opmerkingen en informatie zijn natuurlijk welkom via sloep.org en worden doorgestuurd naar de eigenaar.

 

 p1030043.jpg - 1.04 Mb Bolle 

De Bolle; vervolg
“We poppen hem gewoon dicht.”

De Bolle is een geklonken sloep van aluminium. Dat laatste is maar goed ook, want beetje bij beetje komen we er achter hoeveel zeemijlen de boot onder de kiel heeft. Een stalen boot was al lang verrot geweest. Dat wil niet zeggen dat een aluminium boot vrij is van onderhoud. Zeker een geklonken aluminium sloep vraagt meer aandacht, dan dat ik bij de aankoop dacht.

foto14.jpg - 100.03 Kb Op de bok

Corrosie
Aluminium reageert sneller met zuurstof dan dat staal dat doet. De oxidehuid, welke dan met het aluminium gevormd wordt, geeft wat bescherming. Helaas is deze bescherming niet  hoogwaardig. Het beschermt niet tegen de aantasting van galvanische corrosie. Galvanische corrosie is echt een 'pain in the butt' bij een aluminium boot. Aluminium is namelijk behoorlijk onedel.
Een metalen scheepsromp wordt geconstrueerd door delen plaatmateriaal aan elkaar te maken. Tegenwoordig worden metalen schepen gelast en vroeger werden ze geklonken. De plaatdelen van een geklonken schip overlappen elkaar. De klinken verbinden de plaatdelen, erg eenvoudig. Stalen klinknagels moeten witheet gestookt worden om ze te kunnen vervormen. Dit is met bepaalde soorten aluminium niet nodig. Aluminium (1S of AL99,5) kan "koud geklonken" worden, omdat het zacht is. De plaatdelen (de romp) zijn beslist niet van dit zachte aluminium, maar van een hardere aluminium legering. Mijn vermoeden is, dat deze verschillende soorten metaal, hoewel ze beide voor aluminium doorgaan, toch op elkaar reageren.

Maar er kan nog meer aan de hand zijn...
-         de klinken hebben last van stresscorrosie.
-         zwerfstromen worden uitsluitend door de klinken geleid omdat de platen geïsoleerd zijn door hennep. (Hennep vanwege de waterdichtheid.)
-         productiefout, het aluminium wat gebruikt is voor de klinken is erg vervuild.
-         of… bedenk het maar, jouw gok is zo goed, als de mijne.

Na deze informatie laat het probleem van de Bolle zich gemakkelijk raden; inderdaad de klinkverbinding is verre van ideaal te noemen.Ik had het probleem kunnen opmerken als ik vóór aankoop met een klein 100 grams hamertje de klinkkopjes aan de binnenkant van de boot bij langs was gegaan. Veel van de kopjes had ik er namelijk gemakkelijk af getikt. Sommige kopjes had ik er zelfs af kunnen zuigen met een stofzuiger! Het gevolg is dat de constructie verzwakt is en dat huidplaten los van elkaar gaan zitten met lekkage als gevolg.

foto01.jpg - 95.78 Kb <Foto 01: er is goed te zien waar de platen los van elkaar gescheurd zijn.>

 Helaas kwam ik hier achter nadat ik het schip gekocht had. Ik heb de boot via een makelaar gekocht van de eigenaar, die toevallig ook Ton heet. Geen van beide heeft het probleem genoemd. Achteraf had ik een advocaat moeten bellen om het een en ander recht te laten zetten. Gemiste kans.
De oplossing, welke ik toen koos, was om de schade te herstellen. Dat klinkt gemakkelijker gezegd, dan gedaan. Om te kunnen klinken moet je namelijk van binnen uit toegang hebben tot de nagel. De Bolle was volledig van PUR schuim voorzien en de betimmering liet het niet toe, om bij de scheepshuid te komen.

Na twee weken betimmering verwijderen en PUR kappen konden de eerste nieuwe klinken geslagen worden. Gelukkig bedachten we op tijd dat het klinken met een pneumatische hamer een stuk makkelijker zou zijn. Het van binnen tegenhouden van de klink is minder gemakkelijk. De verbinding die ontstaat, is erg mooi, origineel en sterk.
Op deze manier hebben we zo’n 400 klinken geslagen en de boot volledig waterdicht gemaakt.

Tijdens een hellingbeurt, drie jaar na de eerste helling, kwamen we tot de conclusie dat het probleem niet verholpen was met 400 nieuwe klinken. De boot was nog steeds waterdicht, maar gezien de staat van de overige klinken, kon dat niet lang meer duren. Onder de waterlijn waren namelijk bijna alle klinken aangetast. Ze vertoonden putcorrosie.

foto06.jpg - 78.06 Kb foto05: putcorrosie in de klinken.

De conclusie was al snel getrokken: er is maar één manier om voorgoed van het probleem af te zijn. Dat is door alle klinken te vervangen, zonder het hele interieur af te hoeven breken… Blindklinknagels (popnagels) zijn tot maximaal 6,4mm verkrijgbaar. De klinken van de Bolle zijn 8mm. Gesipa, een fabrikant van popnagels, was bereid een speciale order aan te nemen maar dan wel met een minimale afname van 150.000 stuks. Prijstechnisch niet haalbaar…

Toevallig zag een vriend op Discovery Channel een reportage over het Airbus vliegtuig. Op TV waren ze bezig vleugels te bevestigen met overdreven grote popnagels. Op het doosje wat per ongeluk gefilmd werd stond: "Onkenhout". Na contact met deze firma bleek dat er voor de vliegtuigindustrie blindklinknagels bestaan van 10mm (gatdiameter!) in aluminium, staal of RvS. Nadat ik de proefverpakking van 8 stuks binnen had, wist ik dat ik de oplossing in handen had.

foto02.jpg - 69.73 Kb<Foto 02: dikke sjonnies>

Het elektrisch pneumatisch gereedschap wat nodig is om deze blindklinknagels te kunnen verwerken is onbetaalbaar duur. Daarom heb ik een collega van R&D van het bedrijf, waar ik voor werk een megagrote popnageltang laten maken.
Toen duidelijk was hoe we het probleem konden oplossen waren de afspraken snel gemaakt. De Bolle zou gestraald worden en in de ‘primer’ gespoten.

foto03.jpg - 60.93 Kb foto 03: Drie klinken zijn eruit gestraald. andere klinken op deze foto zijn al "voorgeboord" Hierna hadden we twee weken de tijd om alle oude originele klinken uit te boren en de gaten te voorzien van nieuwe 10mm MagnaLock blindklinknagels. Daarna zou de werf Hooghiemstra de klus afmaken en de epoxy op de romp spuiten.

foto09.jpg - 69.75 Kb foto 09: we slijpen de nieuwe MagnaLock’s af, dat lijkt nog mooier

Zo gezegd, zo gedaan. 5000 gaatjes bovenhands maar niet allemaal tegelijk natuurlijk anders blijft de boot niet in elkaar zitten.

foto11.jpg - 103.23 Kb Met de hand ongeveer 2500 nagels getrokken. ‘Primer’ erop, epoxy er overheen en violà, zo goed als nieuw!  
  

 foto12.jpg - 96.33 Kb Uiteraard is het hartstikke leuk om te horen, dat mensen de Bolle herkennen. Hoe ze op www.sloep.org terecht zijn gekomen om een kort stukje tekst over de Bolle te lezen en één enkele foto te bekijken is mij een groot raadsel. Overigens heb ik behalve het klinken meer grotere projecten uitgevoerd aan de Bolle. Het berghout is vernieuwd, de Thornycorft motor is vervangen, elektra vernieuwd, treadmaster dekken, centrale verwarming, masten, exterieur en interieur gerestaureerd.... had ik die rechtszaak maar doorgezet…Mensen, die met een vergelijkbaar klinkprobleem zitten of op ideeën zijn gebracht door deze techniek: ik heb de materialen en ervaring. Als iemand wil komen kijken hoe de Bolle er nu uitziet, contact de webmaster van sloep.org zodat hij mijn e-mail adres kan doorgeven. Als iemand oude tekeningen, foto's of verhalen beschikbaar heeft van de Bolle, dan is mijn interesse zeker gewekt.

Mark.

Aluminium corrodeert met zuurstof. Er ontstaat een poederachtige laag, welke een beperkte bescherming geeft.
Galvanische corrosie is het corroderen van metaal onder invloed van een elektrische stroom. Als twee verschillende metalen aan elkaar verbonden worden dan ontstaat deze stroom. De elektrolyt (water) zorgt voor de ionen en elektronen uitwisseling en het oxideren is begonnen. Het minst edele metaal zal aangetast worden en het meer edele metaal zal juist beschermd blijven van de reactie met zuurstof uit de elektrolyt. (geleidende vloeistof)
Stresscorrosie algemene terugloop in sterkte door o.a. vermoeidheid van het materiaal

 
please publish modules in offcanvas module position