"De Onrust", Deense sloep op Hollandse wateren

Afdrukken E-mail

 

In 2011 kwam Quo Vadis in contact met enkele oud-bemanningsleden van de NUON-roeiploeg "Claes Compaan". De NUON-sloep was al enkele jaren uit beeld, maar deze heren hadden nog steeds zin om de handen uit de mouwen te steken in een bakbeest van een sloep. Quo Vadis moest dus op zoek naar een bakbeest van een sloep. Er is een pakket van eisen opgesteld waaraan deze diende te voldoen:

-ten eerste moest de sloep een stoere uitstraling hebben;

-het liefst niet van hout i.v.m. onderhoud;

-ook geen plastic, zie punt 1;

-over de weg te transporteren, dus niet veel breder dan 2m40;

-zoveel mogelijk roeiklaar, dus geen hoge aanloopkosten;

Op een gegeven moment kwam er een sloep op de markt, die stoer was én niet van hout of plastic. De boot was echter net iets te groot voor vervoer over de weg en was in slechte staat van onderhoud. Later is deze sloep aangekocht door roeivereniging Gelias en is "Dwars in de weg" gedoopt. Via een oude kano-maat van onze voorzitter, kregen we te horen dat er  in Zeeland een roeisloep werkloos op de kant zou liggen. Op een stormachtige dag in het najaar van 2011 is een delegatie van Quo Vadis naar Zeeland gegaan om deze sloep te bekijken en proef te roeien. Vanwege het slechte weer ging het roeien niet door, maar we hadden wel onze zinnen op deze sloep gezet. De aluminium sloep voldeed wel aan alle eisen.

Er was in het vooruitzicht gesteld dat de sloep was uitgerust met splinternieuwe riemen. Helaas bleken deze nieuwe riemen gemaakt te zijn uit één stuk grenenhout, heel erg krom en bijzonder veerkrachtig. Niet het ideale gereedschap om lekker mee te roeien dus. Gelukkig kwam de eigenaar van de sloep Quo Vadis in de prijs tegemoet, zodat er budget overbleef voor de aanschaf van goede roeiriemen. De reddingsboot van de Jutlandia is "De Onrust" gedoopt, door Quo Vadis ere-lid Frits Onrust. Frits is vanaf 1955 lid van Quo Vadis en heeft heel veel betekend voor het kanoën in Nederland. Voor zijn werk voor de watersport in de Zaanstreek en heel Nederland, heeft Quo Vadis besloten om hem te eren met een eigen sloep. De eigenaar wist ons te vertellen dat de Total-roeiploeg er begin jaren '90 mee heeft geroeid en dat de sloep ooit dienst heeft gedaan als Reddingsboot nr6 op de M.S. Jutlandia uit Denemarken. De roeiclub van de Total had de sloep opgeduikeld op een sloperij in Hansweert en meegedaan aan de HT, de Great River Race in Londen en de Amsterdamse grachtenrace. In juni '98 heeft roeiclub Total een kuikensloep aangeschaft en deze "In De Olie" gedoopt. Hiermee roeien zij nog steeds.

Na wat speurwerk op internet kwamen we achter de opmerkelijke geschiedenis van het moederschip. Zij werd in 1934 als koopvaardij/ passagiersschip gebouwd om dienst te doen tussen Kopenhagen en Bangkok. Na het uitbreken van de oorlog in Korea heeft het Deense Rode Kruis het schip op verzoek van de Verenigde Naties ingezet als hospitaalschip. De Jutlandia is hier geheel voor verbouwd van koopvaardijschip naar varend ziekenhuis: Er zijn operatiekamers en ziekenzalen in gebouwd en er werd medische apparatuur aan boord geïnstalleerd. Ook is er een helikopterplatform op het achterdek aangebracht. Tijdens de Korea-oorlog zijn er 4981 zwaargewonde militairen op het schip behandeld, en ruim 6000 Koreaanse burgers. Ook tijdens verlof aan de wal werden er Koreaanse burgers geholpen door artsen en verplegers van de Jutlandia, met aan boord "geleende" medicijnen.

Slechts 29 patiënten overleefden het verblijf aan boord niet. De medische zorg aan boord stond zó goed bekend, dat soldaten op hun ID-plaatje vermeldden dat als zij gewond raakten ze verpleegd wilden worden op de Jutlandia. Na het overeenkomen van de wapenstilstand tussen Noord en Zuid Korea heeft het schip dienstgedaan als Koninklijk Jacht van (toen nog) kroonprinses Margarete van Denemarken bij haar bezoek aan het verre oosten. Op YouTube zijn beelden te vinden van de binnenkomst van de Jutlandia na het Korea-avontuur in de jaren '50 (met reddingsboot nr6 in beeld) en zelfs de Deense nummer één hit van Kim Larsen uit 1986!

Er zullen niet veel sloeproeiverenigingen zijn met een sloep waarvan het moederschip een stukje recente geschiedenis van Denemarken is, een koninklijk jacht was én een museum, een postzegel en ook nog een nummer één hit heeft! We zijn ontzettend trots dat we een klein beetje deel gaan uitmaken van de opmerkelijke geschiedenis van de Jutlandia. Ook kunnen we ons meten aan de andere Zaanse sloeproeiteams: De Vergáán, De Huysman en 't Anckertje. Dit zijn ook grote en zware redding(s)boten, in tegenstelling onze andere sloep, een Kromhout Whaler.
Begin 2012 is de Onrust door een paar handige mannen vaarklaar gemaakt, er zijn looproosters in gezet, één doft is gesneuveld ten faveure van ruimte voor de stuurman en de 8 nu resterende dollen zijn netjes verdeeld aan de beide boorden. Ook is er een mooie gietijzeren lenspomp in gemonteerd, passend in het 'stoere' plaatje. De riemenboer heeft in verband met het extreem hoge boord zijn langste riemen ooit speciaal voor ons op maat gemaakt.

Quo Vadis doet regelmatig mee aan de verschillende sloeproeiwedstrijden in Nederland, met wisselend succes: In verband met de eigenschap van een reddingssloep om boven alles vooral te blijven drijven en zeer stabiel op het water te liggen, heeft de sloep een enorme vaarweerstand. Met het huidige handicapsysteem voor roeisloepen hebben we op vlak water en weinig wind een voordeel ten opzichte van de snelle boten zoals de Whalers en de Kuikensloepen, maar bij golven en tegenwind is de Onrust nauwelijks van zijn plaats te krijgen.

De Onrust heeft een HT-nummer en staat op de wachtlijst voor de Koninginnewedstrijd "Harlingen-Terschelling", dé sloeproeiwedstijd tussen Harlingen en Terschelling over ongeveer 35km. Het schijnt dat de Total roeiploeg een aantal keer de HT is gestart, maar de wedstrijd nooit in z'n geheel heeft uitgeroeid. Nu is het wachten op de uitnodiging van de HT-organisatie zodat Quo Vadis wél de wedstrijd kan uitroeien. Een sloep met een rijke historie zoals de Onrust mag eigenlijk niet ontbreken aan dit evenement.Lengte over Alles: Ruim 7m50, maximale breedte: 2m65, gewicht leeg: 1,1T.

De Jutlandia zelf is in 1965 gesloopt.

 Foto verantwoording:

Witte sloep op de kant: Roeiploeg Total;

Onrust op de Zaan: WSV Quo Vadis

Postzegel: geen idee, van internet

Moederschip: geen idee, van internet

Total-sloep bij de pier: Roeiploeg Total

Onrust voor de Hydrograaf op de Vecht: WSV Quo Vadis