Zeilsloep La Valetta, bekroond ontwerp 1960

Afdrukken E-mail

De sloep La Valetta (1960)
Gedurende anderhalf jaar werkte de schrijver van dit artikel aan het verbouwen van een scheepssloep tot het zeiljacht La Valetta.InleidingGedurende de zomer van 1961 heeft La Valetta bewezen een goed schip te zijn, dat als vakantieschip zeer voldoet. De zeileigenschappen, bij stevige wind, zijn goed; het schip ligt goed op het roer en de snelheid is voor een dergelijk schip hoog. Bij weinig wind worden de snelheid en draaibaarheid minder. Op 10 tot 14 pk Volvo Penta hulpmotor wordt bij halve kracht een snelheid van 10 kilometer per uur bereikt. Op een tocht van Muiden naar het Vennemeer werd slechts 20 liter benzine gebruikt. Aldus de ervaring van de terecht trotse eigenaar. Nadat wij enkele jaren na ons huwelijk met verdriet ons zeilscheepje, een IJsselmeerkruisertje van 7 x 2 meter hadden verkocht, is er toch iets blijven hangen van heimwee naar het water, het avontuur en de bekoring van de watersport.Door enkele slechte zomers en het feit, dat in de eerste zes jaar van ons huwelijk, drie dochters werden geboren, leek het toen beter het water voorlopig of misschien voorgoed vaarwel te zeggen. Nu, het is voorlopig geworden, want ruim een jaar geleden, onze oudste dochter is nu negen jaar hebben wij weer plannen gemaakt een schip te bezitten, te kopen of te bouwen. Nu deze wens is snel geuit, maar niet zo snel verwezenlijkt.

Welke eisen
De eisen waaraan ons schip zou moeten voldoen liggen met een gezin van vijf personen wel even anders dan vroeger, toen wij samen er op uit konden trekken. In het toekomstige schip moesten vijf personen (liefst zes voor het geval een logeetje werd mee genomen) kunnen slapen, leven en bewegen, ja zelfs bij slecht weer enige recreatie kunnen vinden in de vorm van tekenen en spelletjes doen en dergelijke. Mijn vrouw had nog slechte herinneringen aan het vorig schip wat het gebukt koken en zo betrof. Zij vond een schip met althans een gedeelte waar staand gewerkt en gekookt kon worden een absolute eis bij het komende schip.  Ik had ook enkele ideeën waaraan moest worden voldaan, bijvoorbeeld:

1e Het moest een royaal schip zijn met wat extra ruimte, vaste ligging, stahoogte in het achtergedeelte van de kajuit.
2e Een robuust zeilschip met stoere tuigage, waarmee het bevaren van de rivieren en als de kinderen wat groter worden de Zuiderzeeresten moest mogelijk zijn.
3e Een ingebouwde motor zou het aanlopen van havens sluizen e.d.zonder teveel overgeleverd te zijn aan de zeil en vaarervaring van mijn totaal vrouwelijke bemanning mogelijk maken.
4e Het schip moest ook als motorschip goed bruikbaar zijn, zodat het zonder 50/50 te zijn toch door één man gevaren kon worden
5e Als toekomstig vakantieschip moest het uitgerust zijn met water boven de gootsteen, aanrecht, butagas, elektrisch licht, afgescheiden WC, goede ventilatie enz.

la valetta.jpg - 112.68 Kb

Hoge prijs
Ik geef het te doen met dit verlanglijstje in de hand en met een zeker gevoel voor schepen en vormgeving de advertentierubrieken te lezen. De gevolgtrekking is dan: wat redelijk in prijs is, voldoet niet en wat voldoet valt meestal ver boven het bedrag, dat voor het schip uitgetrokken kan worden. Toch ga je natuurlijk proberen en maandenlang worden allerlei werven en  havens uitgekamd om uiteindelijk tot de volgende slotsom te komen:
Het gewenste schip is zelfs in de verste verte niet voor het bedrag, wat wij zouden willen en kunnen betalen, te koop.Er blijven een paar mogelijkheden over:
A). Met kleiner genoegen nemen.
B). Zelf iets bouwen of opbouwen en daardoor besparen op de kosten.

Plan B
Zonder mijzelf omhoog te steken, moet ik wel zeggen, als men niet meer dan middelmatig handig is, neem dan het eerste van het hier genoemde alternatief. Het werken aan het opbouwen van een fors schip is geen knutselkarwei. Maar is werken. Langdurig en zwaar werken met zeer veel goed en kostbaar gereedschap. De afmetingen van de onderdelen zijn zeer omvangrijk. Het valt steeds weer tegen als men aan een schijnbaar onbelangrijk onderdeel begint; hoeveel tijd en energie ook dit onbelangrijke onderdeel weer vraagt. Als voorbeeld het volgende: u ziet bijvoorbeeld een sloep waarvan u denkt iets te maken op de werf liggen. Op de zijkanten zijn zware klossen dwars op de huidstroken aangebracht om beschadigen tijdens het te water laten van de sloep te voorkomen. U denkt, die haal ik er even af. Na enig zoeken blijkt, dat deze klossen met verzinkte, later verroeste schroeven van binnen uit zijn vastgezet. Losdraaien van deze schroeven gaat niet meer. Van buitenaf is het niet mogelijk de schroeven te verwijderen, zonder scheuren of beschadiging van de huidplanken. Het eindresultaat is dat u van buitenaf steeds naast de schroef ter weerszijde een zaagsnede maakt tot op de huid (met grote voorzichtigheid). Daarna wordt met een beitel blauwzwart geworden hout stukje voor stukje om de schroef weggehakt. Na uren werken heeft men dan een klos los.

Zonder u te willen ontmoedigen het is een enorm karwei om een schip geheel op te bouwen al zal dat genoegen na het gereedkomen, al dit gezwoeg weer vlug doen vergeten. Om terug te komen op punt B van het alternatief “zelf iets bouwen", dus van de grond af opbouwen is voor de gemiddelde zelfbouwer, die het buiten zijn werktijd moet doen mijns inziens een vrijwel hopeloze onderneming. Het zal alleen al moeilijk zijn gedurende de lange bouwperiode een plaats voor de bouw van een groter schip te vinden. De meeste werven hebben veel opdrachten en kampen zelf met gebrek aan ruimte.

la valetta06.jpg - 136.84 Kb
Een reddingsloep
Zo komt men dan op de gedachte van de opbouw van een sloep.
Waarlijk een stoutmoedig plan als men vele nadelen en gebreken, die worden genoemd in de weinige, zeer weinige, Nederlandse boeken, die een aanstaand amateurbouwer constructief wat op weg kunnen helpen er op naslaat. Het meeste kon ik nog halen uit “de Zeilsport”, ook al denkt de schrijver hiervan niet veel goeds van de opgebouwde zeilsloep. Toch komt dit boek met vele waardevolle gegevens en details, het hoe en wat van een zeilschip.

la valetta 05.jpg - 29.13 Kb     la valetta04.jpg - 42.33 Kb

Na lang zoeken en meten vond ik een fraaie sloep bij de firma Pot in Maassluis. Het schip was goed van vorm, niet hoekig wat nogal eens voorkomt. Ook de zeeg was regelmatig en fraai. De huidplanken verliepen regelmatig, zonder lelijk verspringen en breedtewisselingen. Belangrijk was, dat het schip niet bestond uit een bijna recht middenstuk. Dit soort sloepen is lelijk en laat zich bijna nooit tot een mooi geheel opbouwen. Belangrijk was ook, dat de boordlijst gaaf was en niet bestond uit op elkaar gespijkerde latten. Het schip was geheel gaaf zonder slechte plekken en afkomstig van een Italiaanse werf en had dienst gedaan op de Arosa-Kulm, een Zwitsers schip, naar ik later heb gehoord.Na de aankoop van de sloep heb ik series tekeningen, schetsen en metingen gemaakt. Allerlei informaties moesten worden ingewonnen (Waar begin je als amateurbouwer aan!). Daarna hebben we gewerkt, gewerkt en nog eens gewerkt; in de open lucht op de werf van de firma Pot te Maassluis. Hier stond men met raad en daad steeds klaar en ik wil hiervan graag getuigen. Niets was hen teveel om ons te helpen en zo heb ik nog steeds zeer prettige herinneringen aan de ‘Maassluis tijd”. Enkele familieleden die mij bezig zagen, konden het niet nalaten om mij eens te komen helpen. Het steekt wel aan als je zo geleidelijk aan het schip ziet groeien. Laat in het jaar het was begin augustus 1961 ging het schip, niet geheel klaar, te water. De mast en de tuigage ontbraken nog en werden op het winterprogramma gezet. Na een heerlijke vakantie en veel avonturen te hebben gemoterd, ging La Valetta in de winterberging. Gedurende de winter is het schip verder afgebouwd en voorzien van mast en verdere tuigage. In het voorjaar lag onze wens te water in de jachthaven van het Vennemeer te Oud Ade, waar wij gastvrij een plaats hebben gevonden. Een vol seizoen hebben we nu gevaren en zijn we zeer tevreden met dit schip. Natuurlijk zal er komende winter wel weer aan worden gewerkt. Welk schip is ooit helemaal klaar 
 
W. Burg

Aanvulling
La Valetta is in 45 jaar verhuisd van De Kagerplassen naar de rechter maasoever in Velden (Z-limburg). Zij is niet meer zeilend en ligt voor restauratie op de wal.(2011)